مهدی بختیاری زاده مدیرعامل سازمان میادین میوه و تره بار شهرداری تهران در نشست مدیران ارتباطی شهرداری تهران (نما) درباره فلسفه طرح تورم صفر و جزییات و ابهامات مطرح شده درخصوص آن، توضیح داد: در این شرایط کشور که روز به روز وضعیت تورم میزان حقوق و درآمد خانوارها را تحت تاثیر قرار می دهد نیاز بود که جایی برای حداقل نیازها و کف نیازهایی که یک خانوار برای مواد غذایی خود دارد، نقطه اتکایی بسازیم. روز اول سال ۱۴۰۵ که حقوق تعیین کردند برای یک کارگر در کشور، فرض بر این بود که حدود ۱۸ تا ۲۰ میلیون تومان حقوق پایه یک فرد در جامعه باشد.

 

وی افزود: آن روز قیمت اقلامی مانند ماکارونی ۴۵ هزار تومان بود. امروز در سطح شهر تهران ماکارونی ۷۸ هزار و ۵۰۰ تومان است که تقریبا حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد بالاتر رفته است. برنج خارجی ۱۰۰ هزار تومان بود و امروز حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار تومان است. اگر حقوق آن روز یک فرد را در نظر بگیریم، ارزش واقعی آن امروز به ۹ تا ۱۰ میلیون تومان تبدیل شده و کاهش پیدا کرده است. پیش بینی این است که تا سه تا ۴ ماه آینده با این روند قیمت ها به ۵ تا ۶ میلیون تومان کاهش پیدا کند. لذا باید جایی این مساله را به عنوان یک نقطه اتکایی نگه می داشتیم تا شرایط جامعه به سمتی نرود که این مساله به بهانه ای تبدیل شود که دشمن از آن سوء استفاده کند. 

 

بختیاری‌زاده ادامه داد: بنابراین با دستور شهردار تهران اقلامی که پایه مصرف خانوار است را جدا کردیم. از جمله برنج، گوشت، مرغ، حبوبات، سویا، ماکارونی و سایر اقلام که در مجموع به ۱۵ مورد می رسد. بر مبنای یک فلسفه ای که هم نیازهای خانواده و هم بحث حداقل ارزش غذایی را داشته باشد و این اقلام آماده شد. 

 

مدیرعامل سازمان میادین میوه و تره بار شهرداری تهران درخصوص بحث ایجاد ثبات در قیمت های این اقلام توضیح داد: در فضای مجازی حرف های مختلفی از اقتصاددان ها و افراد صاحب نظر دیدیم که معتقدند نمی توان ثبات ایجاد کرد. از یک منظر می تواند این حرف درست باشد اما از منظر دیگر این مساله راه حل دارد. راه حل ها این بود که با استفاده از ظرفیت تولیدکننده ها مشارکت در تولید کردیم و پارامترهایی که بر قیمت تمام شده تاثیر گذار بوده، روی آنها تامین ایجاد کردیم و تولید را عملا با یک قیمت ثابتی ایجاد کردیم. مثلا در حوزه پنیر، این کالا روزانه تولید می شود و در واقع به روز باید تولید و مصرف شود و قابلیت ذخیره سازی ندارد. اما بیس آن، یک اقلامی دارد که در همه جای دنیا این اقلام قابل ذخیره سازی است. پنیر سفیدی که شما به صورت روزانه مصرف می کنید،  متشکل از شیر خشک، پودر وی و یک سری افزودنی ها به علاوه بسته بندی است که این موارد قابیلت ذخیره سازی دارد. این مواد ذخیره می شوند و بعد به فراخور سفارش خط تولید، تولید و پس از آن عرضه می شود. 

 

وی بیان کرد: با مشارکت با یک سری از تولید کننده ها این کالاهایی که بیس تولید بود که تقریبا می توان گفت بین ۴۰ تا ۵۰ درصد از هزینه های تولید آن اقلامی است که قابلیت ذخیره سازی دارد، این ها را مشارکت کردیم و طی قراردادی به صورت مستمر و روزانه تولید و عرضه می شود. البته پنیر جزو کالاهایی است که از اول آبان عرضه آن اغاز می شود و با این مدل قیمت آن تا انتهای طرح ثابت می ماند؛ در واقع سلف‌خری کردیم، یعنی ابتدا یک پیش پرداختی بر اساس یک قرارداد شکل گرفته که این مساله باعث ثابت نگه داشتن قیمت می شود. این قرارداد را با یک سری از تولیدکنندگان چه در حوزه اقلام کشاورزی و چه اقلام فراوری شده بستیم که ظرفیت خالی داشتند و هیچ وقت سراغ جمع کردن کالایی از بازار نرفتیم که التهاب در بازار ایجاد کند. 

 

بختیاری زاده با بیان اینکه مدل دیگر نیز بحث واردات یک سری از کالاها است، گفت: کالاهایی که جنس وارداتی دارد مانند برنج خارجی در وارداتش به صورت مستقیم حضور پیدا کردیم و این کالا رفته رفته بر اساس سفارش ها در انبارهای ذخیره سازی ما تخلیه می شود و در طی این مدت هم تغییری نخواهد کرد چرا که در بحث قیمت ارز با تعاملی که با بانک مرکزی داشتیم قیمت ارز این کالاهای وارداتی را بستیم و برای این مدت فیکس کردیم. این کار، کار متداولی است که اتفاق می افتد و بانک مرکزی با بسیاری از تجار این تعامل را می کند و برای انها ارز را فیکس می کند و به نوعی ارز را پیش فروش می کند. این بخش هم اخلالی در بازار ایجاد نکرده و ما ورود مستقیمی به بازار مواد غذایی نداشتیم.

 

مدیرعامل سازمان میادین میوه و تره بار شهرداری تهران اضافه کرد: بحث ذخیره سازی کالاها موضوع دیگری است. کالاها در انبارها ذخیره می شود و با ذخیره آنها عملا دیگر قیمت ها تغییر نخواهد کرد. موضوع دیگر که در اواخر تامین طرح به آن برخوردیم حضور یک سری تشکل ها و انجمن های تولیدی بوده که پای کار آمدند و بدون اینکه چیز خاصی را مطالبه کنند پای کار آمدند و قراردادهای تامین قیمت ثابتی با آنها بستیم. بنابراین، این چند مدل از جهت ثابت ماندن قیمت پیگیری شد. 

 

وی بیان کرد: اینکه برخی ها می گویند که شهرداری دارد یارانه می دهد و منابع را از جیب شهروندان پرداخت می کند نیز باید گفت که ما حتی یک ریال یارانه روی هیچ کدام از این اقلام نمی دهیم یعنی تمامی این اقلام یک قیمت تمام شده ای برای ما دارد و ما تمام قیمت تمام شده را محاسبه می کنیم ولی سود روی آن اعمال نمی کنیم و با آن قیمت تمام شده به دست مصرف کننده می رسانیم. امروز وقتی ادعا می کنیم که قیمت های ما بین ۵ تا ۵۰ درصد با قیمت روز بازار فاصله دارد حاصل عدم اعمال سود روی این کالاها است. 

 

بختیاری زاده عنوان کرد: شاید برخی ها بپرسند که اگر یارانه ای ندادید، پس پول یک پروژه عمرانی مثلا یک پل بوده که در این عرصه خرج می کنید. در حالی که باید گفت که  تمامی این اعتبارات که صرف این طرح شده یا از منابع داخلی سازمان میادین بوده یا از اعتباراتی که سازمان میادین از بانک های طرف حسابش و بر اساس گردش حساب ها تامین کرد و شهرداری تهران بحث ضمانت سازمان را در بانک کرده است. این اعتبارات اخذ شده نیز روی قیمت تمام شده محاسبه شده است. بنابریان اعداد چند هزار میلیاردی مطرح شده در باب اینکه از جیب مردم توسط شهرداری هزینه می شود غیر واقعی است. سازمان میادین بر اساس رسالت و اهداف خودش این کار را می کند. 

 

مدیرعامل سازمان میادین میوه و تره بار شهرداری تهران در ادامه اظهار کرد: این سازمان بر اساس مصوبه شورای انقلاب سال ۵۸ تشکیل شده و یکی از رسالت‌های آن تنظیم گری بازار به معنای کنترل نرخ اقلام کشاورزی و فراورده های کشاورزی در شهر تهران است. رسالتی دیگر را هیات وزیران در سال ۷۴ روی دوش سازمان گذاشته و سال ۸۵ هم شورای شهر سازمان میادین را مکلف کرده هر زمان شرایط خاص در کشور ایجاد شد این سازمان ورود کند و از منابع داخلی خودش و منابع شهرداری تهران و اعتبارات بانکی استفاده کند و مشارکت در تامین، مشارکت در تولید و واردات و ذخیره سازی انجام دهد برای کنترل بازار مواد غذایی تهران و کالاهای اساسی.

 

وی درخصوص موضوع اجرا و عرضه اقلام در طرح گفت: در حال حاضر حدود ۳۲۰ بازار در سطح شهر داریم که همه این بازار ها شاید امکان عرضه کالاهای اساسی را نداشته باشند بنابراین در وهله اول ۱۰۸ میدان و بازار را انتخاب کردیم که در آنها یک شلف و کانتر مجزا برای طرح تورم صفر تخصیص داده شد که از بقیه محل های عرضه جدا است و المان خاص دارد که مردم در بازراها سردرگم نشوند. 

 

بختیاری زاده ادامه داد: برای اینکه طرح به انحراف نرود و شاهد هجوم خرید نباشیم بستر عرضه را از طریق شهرزاد فراهم کردیم و باید یک احراز هویتی از طریق شهرزاد انجام شود. یعنی خرید چه به صورت حضوری چه از طریق بستر شهرزاد نیاز به احراز هویت در شهرزاد دارد. سرپرست خانوار باید احراز هویت کند و بُعد خانوارش مشخص شود.

 

مدیرعامل سازمان میادین میوه و تره بار شهرداری تهران خاطرنشان کرد: سرانه گوشت و روغن و سایر اقلام به ازای هر نفر مشخص است و این سرانه ها روی کد ملی سرپرست خانوار اعمال می شود و این نزد سامانه شهرزاد محفوظ است و سرانه ها هر دوماه برای سرپرست خانوار بارگذاری می شود. این فرد می تواند هم از سامانه شهرزاد خرید را انجام دهد و پرداخت کند و با این کار یا می تواند در منزل تحویل بگیرد که هزینه پیک را نیز به آن اضافه می کند و یا اینکه در این بخش هزینه دریافت حضوری را فعال می کند و به یکی از میادین مراجعه می کند و کد رهگیری را به غرفه دار می دهد و بسته تهیه شده اش را دریافت می کند. بخش دیگری دارد که برای کسانی است که از طریق شهرزاد خرید نمی کنند . در تمامی غرف دستگکاه های کارتخوان اندرویدی نصب شده که خانوار می تواند با وارد کردن کد ملی پس ار تایید وارد پنل شود و انتخاب کند خریدش را و پرداخت کند و خریدش را تحویل بگیرد. در واقع خارج از منطق سرپرست خانوار خرید امکان پذیر نیست و اینکه یک میزان و یک سرانه ای برای هر فرد و خانوار وجود دارد و دیگر اینکه می تواند کل سبد تهیه شده بر اساس سرانه خودش را دریافت کند و یا هر مقدار از این سهمیه را. 

 

وی در ادامه در پاسخ به سوالی درباره ساعت کاری میادین نیز گفت: امکان افزایش ساعت کاری را در میادین نداریم  ساعت کاری ما ۸ صبح تا ۸ شب است. اما لایه ای پشت این پرده وجود دارد و و آن فرایند تامین است. از ۸ شب تا ۵ صبح بحث تامین اقلام وجود دارد و امکان افزایش ساعت کاری وجود ندارد. ۸۵۰۰ کارگر و بیش از ۲ هزار نفر بهره بردار داریم به جز پرسنل سازمان. این کارگرها شبانه روز در انجا حضور دارند. از ۷ صبح بار و اقلام را اماده می کنند و تا ساعت یک ظهر دائما در حال عرضه کردن هستند و از ساعت یک ظهر حدود نیم ساعت فرصت نظافت دارند و یک ساعت فرصت استراحت و ناهار و نماز و نیم ساعت پایانی را دوباره باید شارژ قفسه ها را انجام دهند و از ساعت ۱۵ تا ۸ شب که بازار تعطیل می شود دوباره نیم ساعت فضای نظافت دارد و بعد از آن استراحت می کنند. از ساعت سه تا ۵ صبح زمان تخلیه بار است که تا ۶.۵ صبح هم طول می کشد و این کارگران در ساعات اولیه صبح درگیر هستند لذا یک لایه فعالیت شبانه ای وجود دارد که افزایش ساعت کار را برای ما غیرممکن می کند. 

 

بختیاری زاده عنوان کرد: درباره تغییر سهمیه ها نیز بر اساس سرانه ها این تغییر امکانپذیر نیست تا مثلا یک فرد یک کالایی را حذف کند و کالای دیگری را جایگزین کند. اگر کالایی را حذف کند و تمایلی برای خرید آن نداشته باشد این مساله اضافه بر کالای دیگری نمی شود و سقف سرانه مشخص است. اگر طی این دوماه مشخص شده هم، خرید نکند این سهمیه می سوزد و قابل انتقال به دو ماه بعدی سرپرست خانوار نیست. سرانه ها هر دوماه باز می شود و قابل ارائه است و قابل انتقال به دو ماه بعد نیز نخواهد بود. 

 

مدیرعامل سازمان میادین میوه و تره بار شهرداری تهران بیان کرد: الان ۱۰۸ میدان و بازار برای طرح تورم صفر فعال است و بنا داریم تا آبان ماه این تعداد را به ۲۰۰ تا ۲۵۰ میدان و بازار برسانیم. در آبان ماه سه قلم دیگر شامل مرغ، رب و پنیر را به ۱۲ قلم کالای فعلی اضافه خواهیم کرد. در حال حاضر نیز امکان خرید وجود دارد. 

 

وی در ادامه اظهار کرد: میانگین فاصله بازارهای تره بار در سطح شهر تهران کمتر از ۹۳۰ متر است. یعنی در هر نقطه ای از تهران باشید به صورت میانگین با طی کمتر از ۹۳۰ متر به اولین بازار تره بار شهرداری می رسید. در بحث توسعه بازارهای سیار برنامه هایی داریم برای مناطقی که محدودیت بازار دارند. البته قسمت ارسال سامانه شهرزاد می تواند خلا عدم دسترسی به بازار برای برخی محلات تهران را رفع کند. 

 

مدیرعامل سازمان میادین میوه و تره بار شهرداری تهران گفت: علاوه بر این طرح تورم صفر و تثبیت قیمت، یک طرح ارزان سازی را هم به دستور شهردار تهران دنبال می کنیم. با استفاده از روش های مختلف تلاش می کنیم کالاهایی که امروز در میادین ارزان ارائه می شود را از نقطه ای که الان هستیم ارزانتر کنیم. مثلا در حوزه شوینده بهداشتی ها، یکی از برنامه ها و کارها عرضه این شوینده بهداشتی ها به صورت کیلویی است. هزینه بسته بندی در شوینده بهداشتی ها حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد است. با شرکت های معتبر صحبت کردیم و یکی از شرکت ها در یکی از میادین به صورت پایلوت نازل‌هایی را قرار داده و مخازن انها از خود شرکت به صورت پلمب شده می آید در این نازل قرار می گیرد و در ان ۶ قلم شوینده از جمله مایع ظرفشویی، مایع دستشویی، مایع لباسشویی و پودر لباسشویی را به صورت کیلویی می خرید . البته ظرف ان را خود شهروند می آورد و از ۱۰۰ گرم تا هر میزانی که می خواهد دریافت می کند. تفاوت قیمتی با شوینده های بسته‌بندی شده بسیار معنا دار است. در یک مایع دستشویی در بازار، برندهای معمولی درجه دو  این قلم کالا را حدود ۲۳۰ تا ۲۴۰ هزار تومان عرضه می کنند، ما اما مایع دستشویی یک برند برتر کشور را به اندازه همان ۵۰۰ سی سی، ۶۳ هزار تومان می فروشیم. با این تفاوت که ظرف آن را خود شهروند می آورد و علاوه بر کاهش هزینه خانوار، کمکی هم به محیط زیست می شود و کاهش مصرف ظروف پلاستیکی را به همراه خواهد داشت. 

منبع: پایگاه خبری تحلیلی شهر