تصویر تهران در دو روز گذشته، با روزهای معمول پاییزی تفاوت داشت؛ بارش باران بی نظیر بود، نه از آن بارشهای کوتاهی که چند دقیقهای شیشهها را خیس میکنند وتمام میشوند. این بار آسمان تهران برای ساعتها بارید.
قطرهها بیوقفه روی سقف خودروها مینشستند، آب از لبه بامها و ناودانها پایین میریخت و جویهای کنار خیابان، آرامآرام جای خود را به جریان تندتری از آب میدادند. خیابانهایی که همیشه زیر ازدحام خودروها و رفتوآمد عابران نفس میکشند، این بار تصویر دیگری داشتند؛ چترهایی که در میان باران باز و بسته میشدند، خودروهایی که با احتیاط از مسیرهای خیس عبور میکردند و رهگذرانی که گاهی برای عبور از کنار جویهای پرآب، مسیرشان را تغییر میدادند.
این لحظه ها که تصاویرشان در شبکه های مجازی دست به دست میشد، بخشی از وضعیت تهران در روزهای پربارش بود؛ شهری که در چند ساعت با حجم قابلتوجهی از نزولات جوی مواجه شد.
اما در میان این تصاویر، یک پست در فضای مجازی با ادبیاتی کنایهآمیز توجهها را به خود جلب کرد؛ «مایع ظرفشویی زاکانی به داد تهران بارانی نرسید! ظاهراً تخفیف شویندهها و حملونقل رایگان نتوانست پاسخگوی باران پاییزی تهران شود.»اینبار موضوع فقط انتشار تصاویر آبگرفتگی نبود؛ عرضه محصولات شوینده با قیمت مناسب و رایگان شدن حملونقل عمومی نیز به ماجرای بارندگی پیوند خورده بود. دو موضوعی که هرکدام در حوزهای متفاوت از خدمات شهری تعریف میشوند، در کنار تصاویر یک روز بارانی قرار گرفتند تا نقدی به عملکرد مدیریت شهری شکل بگیرد.

اما آنچه در ادامه این پست بیشتر از خود متن جلب توجه میکرد، واکنش کاربران بود. در میان کامنتها، یکی از پرتکرارترین واکنشها این پرسش بود: «چه ربطی داشت؟» عبارتی که با شکلهای مختلف بارها تکرار شد؛ کاربری نوشت «واقعا ربطش چیه؟»، دیگری پرسید «الان ربط مایع ظرفشویی به باران چیه میشه توضیح بدید ادمین؟» و یک کاربر هم با لحنی کنایهآمیز نوشت: «چرا قیمههارو میریزی تو ماستا؟»البته واکنشها به همین پرسش محدود نماند. بخشی از کاربران در کنار اعتراض به ارتباط دادن این موضوعات، از خدمات شهرداری نیز دفاع کردند.

یکی از آنها نوشت: «ممنون از آقای زاکانی برا خدماتی که وسط جنگ به مردم داد» و کاربر دیگری با اشاره به اقدامات عمرانی در مناطق مختلف شهر گفت: «هر منطقه چند تا پروژه عمرانی ساخته شده واقعا دمش گرم».در میان نظرات، برخی کاربران به نحوه انتقاد از مدیریت شهری اشاره داشتند. یکی از آنها نوشت: «میخوای انتقاد کنی درست انتقاد کن، این دوتا چه ربطی به هم داره؟ اینکه طرف اومده مواد شوینده رو ارزونتر میده دست مردم چه ربطی به مشکل معابر داره؟» کاربر دیگری نیز تأکید کرده بود: «یک نفر هم که داره کارشو درست انجام میده هزار تا برچسب بهش میچسبونید، مهم مردم هستن که از شهرداری فعلا راضی هستن. یکم با انصاف باشیم».

در سوی دیگر، گروهی از کاربران درباره خود بارندگی و تأثیر شدت آن بر وضعیت معابر نظر داده بودند.

یکی از کامنتها این بود: «این حجم از بارش در کوتاهترین زمان در هر شهری چنین مشکلاتی ایجاد میکنه، حتی اگه ونیز باشه». کاربر دیگری نیز نوشته بود: «بارونی که بارید از نظر حجم و مدت زمان کمسابقه بوده مخصوصا اینکه اولین بارون پاییزی بوده».

در میان این واکنشها، نظراتی هم وجود داشت که بهجای دفاع یا مخالفت کلی، بر ضرورت بررسی دقیقتر مسئله تأکید میکرد. یکی از کاربران نوشت: «حجم بارندگی و ضرب باران در این مسئله تاثیرگذار هست و ربطی به موضوع بد مدیریت کردن نداره».

کاربر دیگری نیز در کامنتی مفصلتر، ضمن اشاره به استانداردهای مدیریت بارندگی در شهرها، از منتقدان خواسته بود بهجای طرح صرف انتقاد، راهکار خود را هم مطرح کنند.اینها تنها بخشی از واکنشهای کاربران زیر یک پست مشخص بود؛ واکنشهایی با نگاههای متفاوت که در کنار تصاویر بارندگی، بحثی فراتر از خود آبگرفتگی را شکل دادند.

بارندگی به روایت آمار فارغ از بحثهای شکلگرفته در فضای مجازی
آمار بارندگی تهران نشان میدهد که شهر با یک بارش معمول پاییزی روبهرو نبوده است. بر اساس اعلام شنگی، سرپرست معاونت خدمات شهری شهرداری تهران، میزان بارش ثبتشده در ایستگاه شهرک قائم تا ساعت ۲۲ شب گذشته به حدود ۷۹.۷ میلیمتر رسید. این میزان در مقایسه با حدود ۵۵ میلیمتر بارندگی ثبتشده در ایستگاه فرودگاه مهرآباد در جریان سیلابهای سالهای گذشته، رقم قابل توجهی است.
در کنار حجم بارندگی، وضعیت شبکه جمعآوری آبهای سطحی، ظرفیت انهار و کانالها و شرایط مسیرهای عبور روانآب نیز در چگونگی مواجهه شهر با بارش نقش دارند. به گفته مدیران شهری، عملیات لایروبی و پاکسازی انهار پیش از بارندگی اخیر و با توجه به پیشبینیهای هواشناسی انجام شده بود.
بارندگی اخیر تهران، با توجه به حجم و شدت آن، اتفاقی قابل توجه بود و شهرداری نیز پیش از بارش، اقداماتی از جمله لایروبی و پاکسازی انهار را انجام داده بود. با این حال، بررسی عملکرد شبکه جمعآوری آبهای سطحی و نقد نقاط ضعف احتمالی آن، موضوعی مستقل و ضروری است.اما نقد زمانی منصفانه و اثرگذار است که به خود مسئله بپردازد و میان موضوعات بیارتباط، پیوندی غیرواقعی ایجاد نکند. همانطور که نمیتوان با اشاره به اقدامات مثبت، از کنار کاستیها گذشت، نمیتوان یک مشکل را بهانهای برای زیر سؤال بردن تمام اقدامات انجامشده در حوزههای دیگر قرار داد.














